„Pałuki. instant” to dwuletni projekt fotograficzny, który realizowałem w latach 2024–2025. Jest to osobista opowieść o Pałukach - regionie, w którym się urodziłem, dorastałem i z którym jestem związany przez całe życie.

Projekt powstał na pograniczu fotografii dokumentalnej, krajobrazu kulturowego oraz subiektywnego dokumentu topograficznego. Oznacza to, że przedstawione fotografie są zapisem rzeczywistych miejsc i ich obecnego wyglądu, ale nie tworzą chłodnej ani bezosobowej inwentaryzacji. Każdy kadr wynika z mojego sposobu patrzenia, znajomości regionu i świadomego wyboru przestrzeni, które uznałem za ważne.
Fotografowany przeze mnie krajobraz kulturowy to nie tylko przyroda i zabytkowa architektura, ale również wszystko, co przez lata zostało ukształtowane przez obecność człowieka: małe miasta, wsie, podwórka, domy, gospodarstwa, drogi, ogrodzenia, sklepy, kapliczki, pałace, dwory, kościoły oraz ślady kolejnych przebudów i codziennego użytkowania. W tych miejscach zapisana jest historia regionu, lecz także współczesne życie jego mieszkańców.

Subiektywny dokument topograficzny pozwolił mi stworzyć własną fotograficzną mapę Pałuk. Nie kierowałem się wyłącznie oficjalnymi granicami, przewodnikami czy listami zabytków. Poszukiwałem miejsc, które zwracały uwagę formą, światłem, kolorem, geometrią albo atmosferą. Czasami był to reprezentacyjny pałac lub malowniczy widok, innym razem stara elewacja, boczna droga, opuszczony budynek, wiejskie podwórko czy fragment przestrzeni, obok którego łatwo przejść bez zatrzymania.

W cyklu spotykają się więc dwa obrazy Pałuk. Pierwszy pokazuje region atrakcyjny turystycznie - pełen zabytków, pałaców, historycznej architektury i niemal pocztówkowych pejzaży. Drugi kieruje uwagę ku temu, co mniej oczywiste: przestrzeniom codziennym, peryferyjnym, zużytym i stopniowo znikającym. Nie przeciwstawiam ich sobie. Razem tworzą prawdziwy i wielowymiarowy obraz regionu.
Podczas realizacji projektu odwiedziłem ponad 100 pałuckich miejscowości. Powstało około 1000 fotografii natychmiastowych, wykonanych aparatami Polaroid i Fuji Instax. Na wystawie w Pałacu w Uścikowie zaprezentuję około 400 oryginalnych odbitek. Będzie to największa indywidualna wystawa fotografii natychmiastowej w Polsce!

Technika natychmiastowa jest tutaj czymś więcej niż sposobem wykonania zdjęć. Jej charakterystyczna kolorystyka, sposób odwzorowania światła, miękkość obrazu oraz materialna forma odbitki dobrze odpowiadają atmosferze fotografowanych miejsc. Każde zdjęcie istnieje jako pojedynczy, fizyczny przedmiot - posiada własną ramkę, powierzchnię i niepowtarzalny wygląd. Dzięki temu wystawa nie będzie prezentacją cyfrowych reprodukcji, lecz spotkaniem z oryginalnymi fotografiami, które powstawały bezpośrednio w fotografowanych miejscach.

W wielu kadrach nie ma ludzi, ale ich obecność pozostaje widoczna. Ujawnia się w architekturze, śladach napraw, przedmiotach pozostawionych na podwórkach, sposobie zagospodarowania przestrzeni i zmianach wprowadzanych przez kolejne pokolenia. Fotografowane miejsca stają się w ten sposób pośrednim portretem mieszkańców oraz świadectwem lokalnej codzienności.

„Pałuki. instant” jest próbą zachowania obrazu regionu, który nieustannie się zmienia. Nie jest jednak sentymentalnym powrotem do przeszłości ani próbą zatrzymania czasu. To zapis Pałuk współczesnych - pięknych, niejednoznacznych, pełnych kontrastów i śladów pamięci.